Merhaba, bu yazımda belki yazılımı kullanırken değil de alırken dikkat etmemiz gereken bir hususa değineceğim. Kimimizin belki çok önemsemediği fakat aslında ürünleri alırken ne gibi bir piyasa tekelciliğine derin bir inceleme yapalım ve birazda kullanıcı yorumları katalım istiyorum.
Tekelcilik; TDK’ ya (Türk dil Kurumuna) göre “Bir şeye, bir düşünceye tek başına sahip olma, benimseme, yayma taraflısı olan.” Olarak açıklanmış. Fakat bilişim dünyasında bu tanımdan daha da ileriye gidilmiş rakipleriniz olsun ama onlarda sizin alt markanız olsun denilen senaryolar ve olaylar var. Onlara girmeden şimdilik son zamanlarda tekelcilik nasıl yapılmakta kimler ne yapmış bunlara bir değinelim.
Rekabet KanunuTekelcilikle mücadele yasalarının birleştiği bir çatı diyebiliriz buna. Öyle ki son zamanlarda büyük dev firmaların artık rekabet diye bir şey bırakmadığı da göz önüne alırsak, bu kanun daha kaliteli ürün çıkması ve daha ucuz fiyata satılmasını tetikleyen başlıca faktör. Öncelikle bu kanun sayesinde başı ağrıyan firmalara bakalım.
ABD Adalet Bakanlığı birçok kez yazılım şirketi Microsoft’u tekelcilik yaratmak suçları ile dava etmiştir. Günümüzde bu davalar kamuoyuna yansımamakta neden diye soracaksanız Microsoft her zamanki gibi anlaşma yoluna başvurarak bunun önüne geçmiştir. Anlaşmanın can alıcı maddeleri ise:
- Mali durumu iyi olmayan okullara Microsoft maliyeti 1 Milyon doları geçmek suretiyle yazılım ve bilgisayar yardımı yapacaktır.
- Microsoft yeni çıkacak olan Xbox oyun konsolu Sony Playstation 2 ile aynı fiyatta çıkarma kararı almıştır. ( Konsol rekabet arenasında şirkete 1 Milyon dolar zarar uğratacaktır fakat 2004 yılından sonra şirket konsoldan kâr yapmıştır.)
- Microsoft yeni çıkaracağı ürünlerde ciddi bir fiyat azaltmasına gitme kararı almıştır.
Rekabet gereğince satış piyasasının hızlanması yeni ve kaliteli ürünlerin piyasaya çıkmasını sağlamıştı fakat 2005 yılında ABD Delaware Eyalet Mahkemesine INTEL aleyhinde tekelcilik suçlamasında bulunan firmayı neredeyse herkes tanıyor olsa gerek bu firmamız AMD dir. AMD gerekçe olarak piyasada pahalı mal satması ve tüm ürün piyasasına el atması nedeni ile rekabet arenasının ortadan kalkmasını göstertmiştir. Şimdi o andan alıntılar yapalım:
- “Saklamak istedikleri durum düşünüldüğünde Intel’in cevabına şaşırmadık, ancak tekelcilik çabalarının kanıtları açık ve inkâr edilemez biçimde ortada.” AMD’nin yürütmeden sorumlu başkan yardımcısı ve hukuki işler sorumlusu Thomas M. McCoy.
Sonuç olarak mahkeme bu kararı onayladı ve Intel firmasından yaptırım uygulamasını istedi. Kişisel görüşüme gelince AMD aynı performansta bir işlemci ürettiğinde bunu daha ucuz bir fiyata satmasına rağmen halen piyasada bir Intel hâkimiyeti sürmektedir. Tıpkı Microsoft’un halen (yaklaşık) %65 gibi bir Pazar payına sahip olması fakat bir Mac OS gibi dayanıklı, kullanışlı ve görsel bir işletim sistemini piyasaya sunamaması gibi.
Güncel OlaylarHer insanın kulağına gitmiştir bu haber ünlü Adobe firması piyasadaki en ciddi rakibi olan Macromedia firmasını satın aldı.
Şimdi detaylarına girelim biraz. Bu işlemde 3.4 Milyon dolar gibi bir rakam karşılığında almıştır. Bunun en güzel örneği
www.macromedia.com adresine tıklayınca
www.adobe.com sitesine girmeniz. Zaten piyasada Reader ve Photoshop gibi programları ile grafik düzenlemeyi fethetmiş olan Adobe karşısındaki yazım tekniği ve grafiklerin mükemmel uyumunu keşfeden Macromedia firmasını satın alınca bunun bir tekelleşme olmadığını anlatmak istemiştir. Açıklamalarında her türlü platformda en mükemmel programları yaratmak için böyle bir birleşme yaptık demiştir iki firmanın da yetkilileri fakat düşünceme göre Adobe grafik konusunda tekel olmak için Corel’i bile satın alabilir. Şaka bir yana yazılacak programların mükemmeliyetini merak eden insanlar hızla çoğalıyor.
İlginç bir olaya da değinmek istiyorum tekelcilik olayları yüzünden Hindistan’ın Kerala eyaleti okullardan Microsoft ürünlerinin kaldırılması kararını almış. İlginç olan ülkede Coca-Cola ve Pepsi gibi içecek firmalarının satışları da aynı sebepten yasaklanmış. Merak eden için bu eyalet komünist rejimle yönetiliyormuş. Neyse konuya dönelim.
Rekabet ArenasıSon zamanlarda yine sıkça duyduğumuz haberlerden bir tanesini daha irdeleyelim ve piyasanın şu anki durumunu ele alalım. Başlığımız şu: Google internetteki en iyi video barındırma servisi olan YouTube firmasına 1.6 Milyon dolar gibi uçuk bir rakam teklif etti tabiî ki YouTube yetkililerinin göz ardı edemeyecekleri bir teklif. Olayların biraz daha derinine inelim internetteki en popüler arama motoru olan Google çıktıktan sonra Yahoo ve MSN gibi firmalar pazarda ciddi oran kayıplarına uğradılar. Google 5 yılda 20 Milyon dolarlık bir şirket olduktan sonra farklı dallara ayrılmaya başladı masaüstü programcılığına ve Portal yayıncılığına girişti hatta işletim sistemi bile yazdılar fakat zaten oturmuş pazarlara adım atamayacaklarını anladıklarında bu sistemden ellerini çektiler ya da bomba gibi gelecekler bekliyoruz. Konumuzdan ayrılmayalım Yahoo arama motoruna daha fazla bütçe ayırmaya başladı hatta bir başka video düzenleme sitesi olan JumpCut’ı satın aldı. MSN boş kalmadı tabiî ki Live adı verdikleri yeni sistemleri ile arama konusunda hem estetik bir bakış hem hızı yakalamayı planlıyorlar.
Kişisel Not
Bence işletim sistemi olsun yapı olsun Mac bilgisayarlar ve yazılımları kendilerine özgü güzellikleri ile halen kalpleri fethediyor olacak. Tıpkı bundan 14 sene önce multi-tasking (birden fazla işlemi sorunsuz yürütme) özelliğini ilk çıkartan Apple firmasının yetkilisinin bir fuar alanında multi-tasking özelliği bizimde var diyen Microsoft yetkilisini yerle bir ettiği gibi. Unutmayın rekabet olmasaydı asla daha iyisini ve ucuzunu bulamazdık.
Tags: